Ngày 30/06/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 94/2018/NĐ-CP quy định về nghiệp vụ quản lý nợ công. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2018.
Theo đó, Nghị định số 94/2018/NĐ-CP quy định một số nội dung cụ thể như sau:
1. Chỉ tiêu an toàn nợ công được xây dựng trên cơ sở định hướng về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 05 năm; tình hình thực hiện các chỉ tiêu an toàn nợ công giai đoạn 05 năm trước; tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ tiết kiệm nội bộ của nền kinh tế; cân đối thu, chi, bội chi ngân sách Nhà nước. Khi chỉ tiêu an toàn nợ công đạt ngưỡng cảnh báo về an toàn nợ công, Bộ Tài chính trình Chính phủ hoặc báo Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội các biện pháp để bảo đảm chỉ tiêu an toàn nợ công không vượt trần nợ công.
2. Rủi ro đối với nợ công bao gồm rủi ro về lãi suất, tỷ giá ngoại tệ do biến động trên thị trường tài chính; rủi ro thanh khoản do thiếu các tài sản tài chính có tính thanh khoản để thực hiện đầy đủ, kịp thời các nghĩa vụ nợ đến hạn theo cam kết, bao gồm khả năng trả nợ của ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương; rủi ro do biến động thị trường tài chính ảnh hưởng đến việc huy động vốn dẫn đến phải đảo nợ với chi phí cao hoặc mất khả năng đảo nợ; rủi ro tín dụng do đối tượng được vay lại, đối tượng được bảo lãnh không trả được nợ đầy đủ, đúng hạn; các loại rủi ro khác có thể ảnh hưởng đến an toàn nợ công.
Việc đánh giá rủi ro được thực hiện định kỳ gắn với kế hoạch vay, trả nợ công 5 năm, chương trình quản lý nợ công 3 năm và kế hoạch vay, trả nợ công hằng năm. Trên cơ sở đánh giá rủi ro, Bộ Tài chính đề xuất các giải pháp để phòng ngừa rủi ro đối với nợ công; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đề xuất các giải pháp để phòng ngừa rủi ro đối với nợ của chính quyền địa phương.
Căn cứ vào đánh giá rủi ro và mức độ ảnh hưởng của rủi ro đối với từng khoản nợ hoặc với danh mục nợ, Bộ Tài chính xây dựng đề án cơ cấu lại nợ, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định và tổ chức thực hiện; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định phương án cơ cấu lại nợ của chính quyền địa phương và tổ chức thực hiện.
Thông qua những quy định chi tiết và cụ thể về nghiệp vụ quản lý nợ công, Nghị định số 94/2018/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ nâng cao tinh thần trách nhiệm, kỹ năng chuyên môn, cũng như tăng cường hiệu quả công tác quản lý nhà nước của các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền.

Ngày 07/05/2018 Bộ Tài Chính đã ban hành Thông tư số 45/2018/TT-BTC hướng dẫn chế độ quản lý, tính hao mòn, khấu hao tài sản cố định tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản cố định do Nhà nước giao cho doanh nghiệp quản lý không tính thành phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Thông tư này có hiệu lực vào ngày 02/07/2018.
Theo đó Thông tư số 45/2018/TT-BTC quy định chi tiết về phạm vi tài sản cố định tính hao mòn, khấu hao. Cụ thể, các tài sản cố định tại đơn vị sự nghiệp công lập phải trích khấu gồm:
1. Tài sản cố định tại đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư;
2. Tài sản cố định tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc đối tượng phải tính đủ khấu hao tài sản cố định vào giá dịch vụ theo quy định của pháp luật;
3. Tài sản cố định của đơn vị sự nghiệp công lập không thuộc phạm vi quy định tại điểm a, điểm b khoản này được sử dụng vào hoạt động kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết mà không hình thành pháp nhân mới theo quy định của pháp luật.
Như vậy, có thể thấy Thông tư số 45/2018/TT-BTC đã quy định chi tiết về danh mục tài sản cũng như thời gian sử dụng và tỷ lệ hao mòn tài sản cố định hữu hình sử dụng trong các doanh nghiệp, điều này góp phần vào việc quản lý, sử dụng hiệu quả các loại tài sản này, tránh thất thoát không đáng có trong các doanh nghiệp.

Ngày 24/05/2018, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 52/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 08/2016/TT-BTC ngày 18/01/2016 quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, Thông tư số 108/2016/TT-BTC ngày 30/06/2016 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 08/2016/TT-BTC ngày 18/01/2016. Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 10/07/2018.
Theo đó, Thông tư số 52/2018/TT-BTC đã có những sữa đổi, bổ sung đáng chú ý như sau:
1. Mở rộng phạm vi và đối tượng điều chỉnh:
Trước đây, một số dự án có tính chất đặc biệt (cụ thể gồm: các dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kinh tế xã hội của các huyện nghèo; các dự án đầu tư thuộc ngân sách cấp xã và các dự án do cấp xã làm chủ đầu tư; các dự án đầu tư thuộc kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng, các dự án đầu tư sử dụng vốn trái phiếu chính phủ) được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ áp dụng cơ chế quản lý đặc thù theo quy định tại các Thông tư riêng. Tuy nhiên, hiện nay tất cả các dự án đầu tư sử dụng vốn từ nguồn Ngân sách Nhà nước đều được quy định thống nhất quản lý chung.
2. Bổ sung quy định đối với các công trình đặc thù, cụ thể là:
Thông tư số 52/2018/TT-BTC quy định các dự án đầu tư công trình bí mật nhà nước do các bộ, ngành và địa phương quản lý, Kho bạc Nhà nước chỉ kiểm soát về tính phù hợp, đầy đủ của chứng từ rút vốn và chuyển tiền theo đề nghị của chủ đầu tư. Các cơ quan và chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm về việc kiểm soát nội dung thanh toán và hồ sơ của dự án.
3. Sửa đổi quy định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư công:
Thông tư số 52/2018/TT-BTC quy định bổ sung một số nguyên tắc tạm ứng vốn nhằm tăng cường kiểm soát công tác thu hồi tạm ứng, do nhiều trường hợp nhà thầu không quay lại thực hiện thủ tục thu hồi hết số vốn đã tạm ứng và tất toán tài khoản tại Kho bạc Nhà nước do giá trị thanh toán khối lượng hoàn thành chưa đạt tới 80% giá trị hợp đồng, mặc dù nhà thầu đã được thanh toán gần hết giá trị hợp đồng.
Như vậy có thể thấy, Thông tư số 52/2018/TT-BTC đã có những sửa đổi, bổ sung quan trọng, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện chủ trương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Chính phủ, đồng thời góp phần đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của các cơ quan tài chính từ Trung ương tới địa phương.

Ngày 12/06/2018, Quốc hội ban hành Luật cạnh tranh số 23/2018/QH14 với nhiều điểm mới so với Luật cạnh tranh năm 2004. Luật cạnh tranh năm 2018 có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2019.
Theo đó, Luật cạnh tranh năm 2018 có một số nội dung mới đáng chú ý như sau:
1. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia sẽ đánh giá tác động hoặc khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể của thỏa thuận hạn chế cạnh tranh dựa vào các yếu tố như: Mức thị phần của các doanh nghiệp tham gia thỏa thuận; rào cản gia nhập, mở rộng thị trường; hạn chế nghiên cứu, phát triển, đổi mới công nghệ hoặc hạn chế năng lực công nghệ; giảm khả năng tiếp cận, nắm giữ cơ sở hạ tầng thiết yếu; gây cản trở cạnh tranh trên thị trường thông qua kiểm soát các yếu tố đặc thù trong ngành, lĩnh vực liên quan đến các doanh nghiệp tham gia thỏa thuận…
2. Thời hạn được miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh: 05 năm kể từ ngày có quyết định hưởng miễn trừ.
3. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đánh giá tích cực của việc tập trung kinh tế căn cứ vào một trong các yếu tố hoặc kết hợp giữa các yếu tố như: Tác động tích cực đến việc phát triển của ngành, lĩnh vực và khoa học, công nghệ theo chiến lược, quy hoạch của Nhà nước; tác động tích cực đến việc phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; tăng cường sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Như vậy, có thể thấy, Luật cạnh tranh năm 2018 đã quy định rõ các yếu tố là cơ sở để Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đánh giá tác động cạnh tranh, đánh giá tích cực của việc tập trung kinh tế, đồng thời đây cũng là văn bản quy định rõ ràng về thời hạn được miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh.

Ngày 30/6/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 93/2018/NĐ-CP quy định về quản lý nợ của chính quyền địa phương. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2018.
Theo đó, Nghị định số 93/2018/NĐ-CP quy định về thực hiện vay, trả nợ của chính quyền địa phương như sau:
1. Căn cứ thực hiện vay, trả nợ của chính quyền địa phương
– Căn cứ dự toán ngân sách địa phương, tổng mức vay hàng năm và chủ trương phát hành trái phiếu chính quyền địa phương được Hội đổng nhân dân tỉnh quyết định, Sở Tài chính chủ trì.
– Căn cứ dự toán ngân sách địa phương về trả nợ gốc và nguồn trả nợ gốc; trả lãi, phí và chi phí các khoản vay được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, Sở Tài chính chủ trì.
2. Tổ chức vay theo hình thức phát hành trái phiếu chính quyền địa phương
– Căn cứ dự toán ngân sách, kế hoạch vay, trả nợ hàng năm, chủ trương phát hành trái phiếu chính quyền địa phương được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh phê duyệt và kế hoạch vay của chính quyền địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phát hành trái phiếu.
– Trình tự, thủ tục: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có văn bản đề nghị Bộ Tài chính cho ý kiến về điều kiện, điều khoản của trái phiếu chính quyền địa phương trong vòng 15 ngày kể từ khi nhận được văn bản đề nghị của địa phương.
3. Tổ chức vay lại từ nguồn vốn ODA (nguồn vốn hỗ trợ chính thức – Official Development Assistance), vay ưu đãi nước ngoài:
– Căn cứ thỏa thuận vay lại giữa Bộ Tài chính với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh của từng chương trình, dự án; số vay lại được Thủ tướng Chính phủ giao trong dự toán ngân sách địa phương hằng năm; hình thức rút vốn và thực hiện giải ngân nguồn vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài trong phạm vi dự toán được giao.
4. Tổ chức vay từ các nguồn trong nước khác như: Vay từ ngân quỹ nhà nước; vay từ quỹ dự trữ tài chính cấp tỉnh; vay từ các tổ chức tài chính, tổ chức tín dụng trong nước.
Như vậy, Nghị định số 93/2018/NĐ-CP đã quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý, hình thức và điều kiện vay, kế hoạch vay, trả nợ hàng năm của chính quyền địa phương, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện công tác quản lý và xây dựng các kế hoạch tài chính của cơ quan quản lý nhà nước.