Ngày 16/04/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2018/NĐ-CP  quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2018.

Theo đó, Nghị định số 56/2018/NĐ-CP này quy định về quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt, bao gồm: Đặt tên tuyến, tên ga đường sắt; tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt; phạm vi bảo vệ công trình, hành lang an toàn giao thông đường sắt; quản lý, sử dụng, khai thác đất dành cho đường sắt; trách nhiệm quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt.

Trong đó, về phạm vi bảo vệ đường sắt, phạm vi bảo vệ trên không của đường sắt tính từ đỉnh ray trở lên theo phương thẳng đứng không nhỏ hơn trị số sau: Đối với đường sắt khổ 1000 milimét là 5,3 mét; đối với đường sắt khổ 1435 milimét là 6,55 mét; đối với đường sắt tốc độ cao là 7,7 mét; đối với tuyến đường sắt đô thị là 6,3 mét áp dụng phương thức lấy điện trên cao; 4,3 mét đối với tuyến đường sắt đô thị áp dụng phương thức lấy điện từ ray thứ ba.

Đối với các tuyến đường sắt hiện hữu đang khai thác không thỏa mãn điều kiện quy định nêu trên, khi cải tạo, nâng cấp công trình vi phạm phạm vi bảo vệ đường sắt, chủ đầu tư dự án phải có giải pháp kỹ thuật để không làm ảnh hưởng đến sự ổn định, tuổi thọ và bảo đảm an toàn cho công trình đường sắt và phải được cấp có thẩm quyền chấp thuận trước khi thực hiện.

Phạm vi bảo vệ hai bên đường sắt theo phương ngang đối với nền đường không đào, không đắp tính từ mép ngoài của ray ngoài cùng trở ra được xác định như sau: Đối với đường sắt tốc độ cao là 7,5 mét; đối với đường sắt đô thị là 5,4 mét; đối với đường sắt còn lại là 5,6 mét.

Ngoài ra, Nghị này này cũng quy định phạm vi bảo vệ hai bên đường sắt theo phương ngang đối với nền đường đào, nền đường đắp được xác định như sau: 5 mét tính từ chân nền đường đắp hoặc mép đỉnh nền đường đào; 3 mét tính từ mép ngoài rãnh dọc hay mép ngoài rãnh đỉnh của nền đường hoặc mép ngoài của công trình phòng hộ, gia cố đối với nền đường có rãnh dọc hay rãnh đỉnh, có công trình phòng hộ, gia cố của nền đường.

Có thể thấy, Nghị định số 56/2018/NĐ-CP đã có những hướng dẫn chi tiết, cụ thể về việc xác định phạm vi an toàn giao thông đường sắt, qua đó góp phần nâng cao sự hiểu biết của người dân về an toàn giao thông nói chung và an toàn giao thông đường sắt nói riêng, đồng thời giảm thiểu những sự cố đáng tiếc cũng như thắt chặt sự quản lý của Nhà nước trong hoạt động này.

Ngày 15/05/2018, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 02/2018/TT-BKHCN quy định chế độ báo cáo thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ thuộc danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao; mẫu văn bản trong hoạt động cấp giấy phép chuyển giao công nghệ, đăng ký gia hạn, sửa đổi, bổ sung nội dung chuyển giao công nghệ. Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2018.

Theo đó, Thông tư số 02/2018/TT-BKHCN đã có những hướng dẫn báo cáo thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ (CGCN), cụ thể như sau:

Bên nhận công nghệ trong trường hợp CGCN từ nước ngoài vào Việt Nam, CGCN trong nước; và bên giao công nghệ trong trường hợp CGCN từ Việt Nam ra nước ngoài có trách nhiệm:

• Gửi báo cáo định kỳ hằng năm theo Mẫu số 05 ban hành kèm theo Thông tư này về Bộ KH&CN trước ngày 31/12 của năm báo cáo;
• Số liệu báo cáo được lấy từ ngày 15/12 của năm trước liền kề đến hết ngày 14/12 của năm báo cáo.
• Báo cáo được thể hiện bằng văn bản, bao gồm:

+ Bản báo cáo giấy do Thủ trưởng đơn vị ký tên và đóng dấu (đối với tổ chức), hoặc ký và ghi rõ họ tên (đối với cá nhân);

+ Bản báo cáo điện tử phải sử dụng định dạng file PDF, phông chữ tiếng Việt của bộ mã ký tự Unicode theo TCVN 6909:2001, nội dung phải thể hiện đúng với bản báo cáo giấy.

• Tổ chức, cá nhân nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính bản báo cáo giấy về Bộ KH&CN, đồng thời gửi bản báo cáo điện tử về địa chỉ email: vudtg@most.gov.vn.

Bằng những quy định chi tiết và rõ ràng, Thông tư số 02/2018/TT-BKHCN đã góp phần làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, cũng như có những hướng dẫn cụ thể trong hoạt động báo cáo thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ đúng với quy định của pháp luật.

Ngày 23/11/2017, Quốc hội đã ban hành Luật số 20/2017/QH14 quy định về quản lý nợ công. Luật này có hiệu lực kể tư ngày 01/07/2018.

Theo đó, Luật số 20/2017/QH14 có những nội dung mới đáng chú ý cụ thể như sau:

1. Nhiệm vụ chủ trì, tổ chức, thực hiện vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài trước đây được giao cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư nay được giao về Bộ Tài chính. Điều này phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ Tài chính, đúng tinh thần, chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải cách bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả trên nguyên tắc một tổ chức có thể làm nhiều việc, một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính;
2. Quy định về chỉ tiêu an toàn nợ công, kế hoạch vay, trả nợ công, chương trình quản lý nợ công và kế hoạch vay, trả nợ hàng năm với những nội dung, trình tự cụ thể việc lập, quyết định và trách nhiệm của các cơ quan liên quan đối với các chỉ tiêu đề ra;
3. Làm rõ thông tin báo cáo, thời gian báo cáo và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc cung cấp và công bố thông tin nợ công;
4. Bổ sung khái niệm mới về “ngưỡng cảnh báo nợ công”. Cụ thể, bên cạnh khái niệm “trần nợ công” đã có trước đây, khái niệm “ngưỡng để cảnh báo nợ công” khi mức nợ công tiến gần đến mức trần và theo đó thực hiện các biện pháp để xử lý, kiểm soát. Mức ngưỡng nợ công do Quốc hội quyết định trong từng thời kỳ;
5. Điều kiện được bảo lãnh chính phủ được siết chặt đối với từng nhóm đối tượng, bổ sung quy định về quản lý rủi ro bảo lãnh chính phủ. Việc quản lý nợ chính quyền địa phương cũng được quy định chặt chẽ, xác định rõ trách nhiệm, điều kiện vay và trả nợ của chính quyền địa phương.

Ngoài ra, về xử lý vi phạm pháp luật trong quản lý nợ công, Luật số 20/2017/QH14 cũng quy định  người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải giải trình và chịu trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người đứng đầu cơ quan, tổ chức bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Như vậy, có thể thấy Luật số 20/2017/QH14 về quản lý nợ công đã có những quy định tiến bộ, chi tiết và rõ ràng hơn so với những quy định trước đây, điều này được kỳ vọng sẽ nâng cao tinh thần trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức có liên quan cũng như tăng cường sự minh bạch, chặt chẽ của quản lý Nhà nước trong các hoạt động này.

Ngày 26/06/2018, Chính phủ ban hành Nghị định số 92/2018/NĐ-CP về Quản lý và sử dụng Quỹ Tích lũy trả nợ. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2018.

Theo đó Nghị định số 92/2018/NĐ-CP quy định về Quản lý và sử dụng Quỹ Tích lũy trả nợ, trong đó nêu rõ  các khoản chi của Quỹ tích lũy – quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước trả nợ , được chi cho các trường hợp cụ thể như sau:

1. Chi trả nợ nước ngoài, phí đối với khoản vay về cho vay lại, trường hợp ngân sách nhà nước đã ứng nguồn chi trả nợ nước ngoài, Quỹ phải hoàn trả ngân sách nhà nước phần đã ứng;
2. Ứng vốn để trả nợ nước ngoài đối với các khoản vay về cho vay lại, bảo lãnh Chính phủ theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
3. Chi xử lý rủi ro theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
4. Chi nghiệp vụ quản lý nợ công từ nguồn thu phí quản lý cho vay lại, phí bảo lãnh theo nguyên tắc không trùng lắp với dự toán chi thường xuyên được ngân sách nhà nước đảm bảo;
5. Sau khi cân đối sử dụng cho các khoản chi trên, Quỹ được sử dụng nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi để cho ngân sách nhà nước vay, đầu tư vốn nhàn rỗi, mua trái phiếu Chính phủ.

Có thể thấy, Nghị định số 92/2018/NĐ-CP đã quy định cụ thể về hoạt động quản lý và sử dụng Quỹ tích lũy, đặc biệt việc quản lý chặt chẽ những khoản chi của Quỹ tích lũy, điều này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đảm bảo công khai, minh bạch, đảm bảo an toàn, thanh khoản và hiệu quả trong việc quản lý, sử dụng nguồn vốn của Quỹ.