Tha tù trước thời hạn có điều kiện: khi nào được cấp giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù?

Được tha tù trước thời hạn có điều kiện có đồng nghĩa với việc đã chấp hành xong án phạt tù hay không? Người được tha tù sẽ được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù ngay khi ra trại hay phải chờ đến một thời điểm khác?

Đây là những câu hỏi mà nhiều người được tha tù trước thời hạn và gia đình họ đặc biệt quan tâm. Việc xác định đúng thời điểm được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù không chỉ có ý nghĩa về mặt pháp lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc xóa án tích, tìm kiếm việc làm và tái hòa nhập cộng đồng. Bài viết dưới đây làm rõ thời điểm cấp Giấy chứng nhận và những vấn đề cần lưu ý đối với người được tha tù trước thời hạn.

1. Tha tù trước thời hạn có điều kiện là gì?

Tha tù trước thời hạn có điều kiện được quy định tại Điều 66 Bộ luật Hình sự năm 2015 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025, là chế định nhân đạo của pháp luật hình sự Việt Nam. Quy định này cho phép người đang chấp hành án phạt tù được trở về với gia đình và cộng đồng trước khi hết thời hạn chấp hành án nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng người được tha tù trước thời hạn không có nghĩa là đã thi hành xong bản án. Trong khoảng thời gian còn lại của hình phạt tù, họ vẫn đang trong thời gian thử thách và phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quyết định của Tòa án.

2. Vì sao pháp luật quy định tha tù trước thời hạn có điều kiện?

Tha tù trước thời hạn có điều kiện được xây dựng trên nguyên tắc kết hợp giữa khoan hồng và giám sát. Nhà nước tạo điều kiện để người phạm tội sớm trở về với gia đình, có cơ hội lao động, học tập và sửa chữa lỗi lầm.

Tuy nhiên, để bảo đảm mục đích giáo dục và phòng ngừa tội phạm, pháp luật vẫn đặt ra một khoảng thời gian thử thách nhằm đánh giá khả năng cải tạo và ý thức chấp hành pháp luật của người được tha tù. Chỉ khi vượt qua giai đoạn này một cách nghiêm túc thì người đó mới được xác nhận là đã hoàn thành hình phạt tù.

3. Có được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù ngay khi được tha tù không?

Đây là điểm mà nhiều người vẫn hay hiểu nhầm. Việc được ra khỏi trại giam chỉ thể hiện người đó được chuyển sang giai đoạn chấp hành án ngoài xã hội dưới sự quản lý, giám sát và giáo dục của cơ quan có thẩm quyền.

Trong thời gian thử thách, người được tha tù trước thời hạn vẫn phải:

• – Chấp hành nghiêm pháp luật;
• – Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo quyết định của Tòa án;
• – Chịu sự quản lý, giám sát và giáo dục của chính quyền địa phương;
• – Có mặt khi được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu;
• – Không thực hiện hành vi vi phạm dẫn đến việc bị hủy quyết định tha tù trước thời hạn.

Do đó, có thể hiểu ngày được trả tự do không đồng nhất là ngày được cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù.

4. Khi nào được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù?

Khoản 4 Điều 57 Luật Thi hành án hình sự 2025 quy định như sau:

“4. Cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người được tha tù trước thời hạn có điều kiện như sau:

a) 03 ngày trước khi hết thời hạn thử thách hoặc ngay sau khi nhận được quyết định rút ngắn hết thời gian thử thách tha tù trước thời hạn có điều kiện, Công an cấp xã, đơn vị quân đội bàn giao hồ sơ quản lý cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi quản lý người được tha tù trước thời hạn có điều kiện. Việc giao nhận hồ sơ được lập thành biên bản và lưu hồ sơ phạm nhân. Vào ngày cuối cùng của thời gian thử thách hoặc ngày quyết định rút ngắn hết thời gian thử thách có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu có trách nhiệm cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho họ và gửi cho Viện kiểm sát có thẩm quyền, Tòa án đã ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, Tòa án đã ra quyết định thi hành án, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi người đó đã chấp hành án, Công an cấp xã nơi người đó cư trú;

b) Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu chưa cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù nếu người được tha tù trước thời hạn có điều kiện vi phạm pháp luật trong thời gian thử thách bị khởi tố bị can hoặc đang bị đề nghị hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện. Ngay sau khi nhận được quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác định người được tha tù trước thời hạn có điều kiện không vi phạm pháp luật hình sự hoặc Tòa án không chấp nhận đề nghị hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện thì thực hiện cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người được tha tù trước thời hạn có điều kiện.”

Theo đó, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu có trách nhiệm cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người được tha tù trước thời hạn có điều kiện vào ngày cuối cùng của thời gian thử thách hoặc ngày quyết định rút ngắn hết thời gian thử thách có hiệu lực pháp luật và gửi cho Viện kiểm sát có thẩm quyền, Tòa án đã ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, Tòa án đã ra quyết định thi hành án, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi người đó đã chấp hành án, Công an cấp xã nơi người đó cư trú.

Nói cách khác, thời điểm được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù không phải là ngày ra trại mà là ngày kết thúc thời gian thử thách, nếu người được tha tù chấp hành đúng các nghĩa vụ theo quy định.

5. Nếu có vi phạm trong thời gian thử thách thì xử lý thế nào?

Không phải mọi trường hợp đều được cấp chứng nhận ngay khi đến thời điểm dự kiến. Nếu trong thời gian thử thách, người được tha tù trước thời hạn:

• – Cố ý vi phạm nghĩa vụ nhiều lần;
• – Vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý, giám sát;
• – Hoặc thực hiện hành vi phạm tội mới.

Thì Tòa án có thể hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện theo quy định tại Điều 70 Luật Thi hành án hình sự 2025.

Khi đó, người này phải quay trở lại cơ sở giam giữ để tiếp tục chấp hành phần hình phạt tù còn lại theo quy định của pháp luật. Đương nhiên, trong trường hợp này, họ cũng chưa đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù.

6. Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù có ý nghĩa gì?

Đây là một trong những giấy tờ pháp lý rất quan trọng đối với người đã chấp hành án. Giấy chứng nhận là căn cứ để:

• – Chứng minh đã hoàn thành việc chấp hành hình phạt tù;
• – Thực hiện các thủ tục liên quan đến xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự;
• – Bổ sung hồ sơ xin việc, học tập hoặc thực hiện các thủ tục hành chính khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu;
• – Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người đã chấp hành xong án.

Do đó, việc xác định đúng thời điểm được cấp giấy chứng nhận có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình tái hòa nhập cộng đồng.

Tha tù trước thời hạn có điều kiện là chính sách nhân đạo, tạo cơ hội để người phạm tội sớm trở về với gia đình và xã hội. Tuy nhiên, được ra trại không đồng nghĩa với việc đã chấp hành xong án phạt tù. Người được tha tù chỉ được cấp Giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù sau khi kết thúc thời gian thử thách và hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật, đồng thời không bị hủy quyết định tha tù trước thời hạn.

Trong trường hợp cần hỗ trợ chuyên sâu, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:

Luật sư Tư vấn – Tranh tụng: Trần Thị Kim Phụng

• – Email: info@bizlawyer.vn
• – Điện thoại: 086 885 1900

Trân trọng./.