Quy định mới về ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa, phiên họp từ ngày 01/8/2026

Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, các thiết bị điện tử có chức năng ghi âm, ghi hình như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh ngày càng trở thành công cụ phổ biến trong đời sống xã hội. Trong hoạt động tư pháp, việc sử dụng các thiết bị này tại phiên tòa, phiên họp đặt ra yêu cầu bảo đảm sự cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin của cá nhân, tổ chức với yêu cầu duy trì tính trang nghiêm của phiên tòa, phiên họp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng, đồng thời bảo đảm nguyên tắc độc lập, vô tư, khách quan trong xét xử.

Nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý việc sử dụng thiết bị điện tử và hoạt động ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC ngày 30/5/2026 quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp. Thông tư có hiệu lực kể từ ngày 01/8/2026, thay thế Thông tư số 02/2017/TT-TANDTC, đồng thời bổ sung các quy định cụ thể về nguyên tắc, phạm vi, điều kiện và trách nhiệm của các chủ thể khi thực hiện ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp.

1. Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về sử dụng thiết bị điện tử tại phiên tòa, phiên họp

Điều 1 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC quy định về nguyên tắc tổ chức phiên tòa, phiên họp; nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.

Về đối tượng áp dụng, Điều 2 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC xác định phạm vi tương đối rộng, bao gồm Hội đồng xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, người tiến hành tố tụng khác, người tham gia tố tụng, người tham dự phiên tòa, phiên họp và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình Tòa án giải quyết, xét xử vụ án, vụ việc.

Điểm đáng chú ý là Thông tư không chỉ quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp mà còn thiết lập cơ chế kiểm soát cụ thể đối với việc mang, sử dụng thiết bị điện tử và thực hiện ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.

2. Kiểm soát việc mang và sử dụng thiết bị điện tử tại phiên tòa, phiên họp

Một trong những nội dung đáng chú ý được quy định tại Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC là việc kiểm soát việc sử dụng thiết bị điện tử tại phiên tòa, phiên họp. Theo đó, người tham gia, người tham dự phiên tòa, phiên họp không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số như điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh hoặc thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, người chủ trì phiên họp cho phép.

Đối với người tham gia tố tụng, việc sử dụng thiết bị điện tử để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, xét xử trực tuyến hoặc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp phải tuân theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, người chủ trì phiên họp.

Quy định này thể hiện vai trò điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, người chủ trì phiên họp trong việc duy trì trật tự, bảo đảm hoạt động tố tụng được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định; đồng thời yêu cầu người tham gia tố tụng sử dụng thiết bị điện tử phù hợp với mục đích được cho phép, không làm ảnh hưởng đến hoạt động xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc và quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể khác.

3. Quy định cụ thể về phạm vi, điều kiện ghi âm, ghi hình diễn biến phiên tòa

Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC bổ sung quy định cụ thể về phạm vi và điều kiện thực hiện ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp.

Theo khoản 4 Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC, việc ghi âm lời nói chỉ được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; việc ghi hình ảnh chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và thời điểm tuyên án hoặc công bố quyết định.

Đối với trường hợp ghi âm, ghi hình Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán trong các thời điểm nêu trên, người thực hiện phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp. Trường hợp ghi âm, ghi hình người tiến hành tố tụng khác hoặc người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải có sự đồng ý của người được ghi âm, ghi hình và Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp.

Quy định này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng. Đồng thời góp phần hạn chế việc ghi âm, ghi hình bị sử dụng không đúng mục đích hoặc gây ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án, vụ việc.

4. Kiểm soát việc truyền phát trực tiếp và sử dụng thông tin ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp

Bên cạnh việc quy định về phạm vi, điều kiện thực hiện ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp, Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC đồng thời đặt ra các giới hạn đối với việc cung cấp, sử dụng thông tin nhằm bảo đảm hoạt động xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc được thực hiện khách quan, đúng pháp luật.

Theo đó, người tham gia, người tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến. Bên cạnh đó, các chủ thể này không được thông tin sai sự thật; không được thông tin làm ảnh hưởng đến sự độc lập, vô tư, khách quan trong xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc; không được vi phạm quyền con người của bị cáo, bị hại, đương sự, người tham gia tố tụng khác trong vụ án, vụ việc; không được vi phạm quy định về giữ bí mật theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, việc sử dụng kết quả ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp phải bảo đảm tính chính xác, trung thực, không làm sai lệch nội dung thông tin; không được sử dụng để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc vi phạm các quy định pháp luật có liên quan.

Các quy định mới tại Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch của hoạt động tư pháp. Việc áp dụng đúng các quy định này sẽ góp phần bảo đảm sự cân bằng giữa quyền tiếp cận thông tin của cá nhân, tổ chức với yêu cầu duy trì tính trang nghiêm, độc lập và khách quan trong hoạt động xét xử.

Trong trường hợp cần hỗ trợ chuyên sâu, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:

Luật sư Tư vấn – Tranh tụng: Phạm Anh Hùng

• – Email: info@bizlawyer.vn
• – Điện thoại: 086.885.1900

Trân trọng./.